Imam Mahdi’s Answers to Debates (مناظره امام مهدی ع)

(ترجمه فارسی)

Sheikh Tabarsi in his book Ehtejaj has narrated a long story that is interesting:

Saad bin Abdullah Qomi Ashari says:

One of the fanatic Sunnis who was an expert arguer approached me and insulted me saying, “death to you Shiites, because you deny Prophet’s kindness towards the Ansar and Mohajerin (those who migrated with Prophet from Mecca to Medina in Islam’s early days), while Abu-Bakr was the most important of them. Prophet took Abu-Bakr with him when he took refuge in the cave to protect Abu-Bakr because he knew that Abu-Bakr would be his successor and the caliph after him; therefore, he wanted to save his life. Instead Prophet left Ali AS in Mecca to sleep in his bed, because he knew Ali would not be important later on and nothing special would happen even if he was killed in his place.”

Saad says I answered him but my answers were not so much decisive.

The Sunni also continued and said, “You Shiites say that Omar and Abu-Bakr had been hypocrites who plotted against Prophet on the Day of Aghaba (They plotted and ambushed late at night and had intended to frighten Prophet’s camel, so that it would throw down Prophet, and Prophet would die of the fall, but God revealed their plot to Prophet, and he changed his route).
Now if they had been hypocrites, did they convert to Islam out of free will or by force?”

Saad says: I did not know what to answer because if I said it had been out of force, there was in fact no force when they converted to Islam in its early days, because back then Islam was abhorred and inferior, and if I said they had converted out of free will, this would prove the Sunni’s claim that they were not hypocrites and did not plot against Prophet.

Therefore, I did not answer and when I came home I was really desperate for not being able to defend Prophet and his progeny. I wrote down this question and some others on a paper and decided to go and meet Ahmad bin Ishaq, Imam Hasan Askari’s messenger and devotee who lived in Qom, Iran, and request him to ask Imam about the answers.

When I reached his house he had been on a trip, I searched for him and finally found him.

Ahmad told me it’s better to go to Samarra and ask these questions yourself from the Imam. Therefore, we headed towards Samarra.

When we reached Imam’s house in Samarra and were permitted to enter, first Ahmad went forward to submit the properties Shiites had given him to give the Imams as presents or as tax.

Imam Hasan Askari AS was sitting in his room, while Imam Mahdi AS, shining like the moon, had been sitting on his lap.

Ahmad had wrapped his package in a cloth that included 160 sacks of gold and silver from different people, and each was sealed by its sender. He submitted them to Imam Hasan Askari, and Imam addressed his son, saying, “These are for you from your Shiites, handle them.”

Imam replied: “Some of these money are not halal, is it ok if my hands touch unclean money?”

Imam Hasan then accosted Ahmad and said, “You bring out each sack and let him tell you which ones are halal and which ones are not (and should be returned).

(Then Imam Mahdi started to explain the origins of the money in each sack, saying which ones were earned from halal means, and which were not.)

Ahmad brought out a sack.

Imam Mahdi said: “This belongs to that person from Qom and contains 62 dinars, and is the sum of the money earned from selling a house he had inherited from his money for 45 dinars, the income from selling seven shirts for 14 dinars, and the rent of three shops for 3 dinars.”

Imam Hasan then admitted his son and said: “Now say which part is halal and which is not!”

Imam Mahdi continued: “This sack contains coins that were made in Rey, half its pattern is wiped away, and three of them have been clipped, which are totally 1.5 dongs (about 4 grams). This is the haram section because the owner of this money had lent some wool to a tailor who was his neighbor. The tailor had threaded the wool which weighted 3.750 kg and had kept it in his shop for a long while till one day a thief stole it. The tailor told the owner about the robbery, but he did not believe the tailor, and instead took away a finer piece of threaded wool which weighed 4.5 kg as a recompense. He then ordered the tailor to make him shirts out of that wool, and these haram part is the money earned from selling those shirts.”

Ahmad opened the sacks, and the coins were exactly as described.

Ahmad then brought out another sack.

Imam Mahdi said, “This money belongs to that person living in Qom, and it is not halal, therefore it is forbidden that we touch it.”

Ahmad asked: Why?

Imam replied: “This money is earned from the selling of wheat from a farm that its landowner had rented the land to a group of farmers. At the time of dividing the product between himself and the farmers, the landowner weighed his own share with full measurement cup, while weighed the farmers’ shares with partly full cups. Ahmad take this sack to its sender and tell him to divide it among those farmers who truly own it, we do not need this money (which is someone else’s share).”

He then told Ahmad: “Bring that old lady’s shirt (which she had given as a gift)!”

Ahmad became worried, because he could not find the shirt and thought he had forgotten the shirt. He went to search for it and see if he had dropped it somewhere.

Meanwhile Imam Hasan Askari AS turned to me and said: “How come you came to us?”

I replied: “Ahmad persuaded me to come!”

Imam: “What happened to the questions you had in mind?”

I replied: “I have them with me.”

Imam then pointed to his son and said, “Ask him your questions.”

I asked Imam Mahdi: “We have heard in different narrations that Prophet Mohammad PBUH made Ali AS responsible for the divorce of Prophet’s wives, as we have heard that in the Battle of Jamal, Ali AS told Ayeshe, that you have ruined Islam and Killed many Muslims, including your own family, repent or I will divorce you! What is the meaning of divorce here that Prophet had made Ali AS responsible for it?”

Imam Mahdi AS replied: “God elevated the position of Prophet’s wives when they became his wives, and entitled them as the mothers of the believers (they could not remarry even after Prophet). They had this dignity and respect as long as they remained steadfast in their belief. Prophet Mohammad ordered Ali AS that any of my wives who divert from the right path after my death, and protested you and your orders, or rebelled against you, divorce her (on my behalf), so that they lose that dignity and respect they had once had by their marriage to me.”

I asked, “What is evident adultery by which a husband can expel his wife out of the house instantly even before the legal period for divorce has ended?”

Imam replied: “It is not adultery of a married woman with another man, but it is the homosexual relationship between two women, while she is married to another man. In the first case, by certain punishment the woman can remarry again, but in the second case, the punishment is stoning, through which God has made such relationships scandalous.”

I then asked, “Why did God order Moses to take off his shoes when he reached the holy valley of Tuwa (underneath the great mountain mass of Sinai, called Tur in Arabic), because Sunnis say that his shoes were made of dead animals’ skin, (so he should have taken it off when entering a holy place)?

Imam replied: “Anybody who claims such a thing has accused Moses of negligence and ignorance, because either Moses knew his shoes were not clean, yet he prayed with them elsewhere, or he did not know and suddenly understood when he reached Tuwa. Either case is condemning Moses’s wisdom and recognition of right and wrong (halal and haram) and accusing him of ignorance.”

I asked: “Then please explain for me the meaning?”

Imam replied: “When Moses reached the holy lands, he told God: I have purified my heart from anything but your love; but Moses in his heart loved his family and children very much. So God ordered him: “take off your shoes,” referring to the love of his family; meaning that you should therefore empty your heart of their love and love me wholly instead.” (Probably meaning you should empty your body and heart from all adornments).

I asked Imam: “please explain for me the meaning of the verse in Quran which says: “kaf ha ya ain suad” (Maryam, Verse 1)?

Imam replied: “these letters are God’s secret message which He revealed to his servant and prophet Zechariah, and then to Prophet Mohammad Peace Be Upon Them.

When Zechariah asked God to teach him the names, God sent him Gabriel, and Gabriel taught him the names (Mohammad, Fatemeh, Ali, Hasan, and Hossein). Whenever, Zechariah thought about the names of Mohammad, Fatemeh, Ali and Hasan, he felt thrilled; but whenever he remembered the name of Hossein, he felt depressed. He asked God the reason, and God taught him the story of Imam Hossein’s martyrdom.

Therefore, Kah (letter K) stands for Karbala; Ha (letter H) stands for killing of Prophet’s family (in Arabic Halakat); Ya (letter Y) stands for Yazid who killed Imam Hossein; Ain (letter A) stands for thirst (in Arabic Atash), meaning the thirst of Imam Hossein and his family on the day they were killed; and Saad (letter S) stands for Imam Hossein’s Patience (in Arabic Sabr).

Zechariah locked himself up in his mosque for three days and did not meet anyone or let anyone in, weeping for Hossein, saying to God: “Will you let the best of your creatures mourn for his son? Will you really inflict him with such a pain?” He then asked God to give him a son and then take him away so that he could commemorate Ali and Fatimah’s loss, and share with them the agony, and mourn with them (Zechariah had been barren).

God gave Zechariah, John (Yahya), who was born after six months of pregnancy (like Hossein AS). (Yahya was also beheaded like Imam Hossein AS).

I then asked Imam: “Tell me how is it that people cannot choose their Imam and leader themselves?”

Imam replied: “a reforming Imam or a destructive Imam?”

I replied: “a reforming one!”

Imam said: “Is it possible that one chooses a harmful leader while not knowing what that leader has in his mind? If he wants to reform or to destroy?”

I replied: “yes”

Imam Mahdi then said: “That is the reason. Now I will explain it for you so that you may understand.”
Imam continued: “Tell me, the Prophets that God has elected like Moses and Jesus, and that has given them Holy Scriptures, and has made them infallible through revelation and wisdom, is it possible that by mistake they choose a malicious person instead of a righteous one, with all their knowledge and wisdom and revelations from God, and thinking they have chosen the right one?”

I replied: “No.”

Imam then asked: “Then how come Moses with all this wisdom and revelation chose 70 hypocrites to take with him on his ascension journey instead of righteous people? So, we see that when such a grand prophet makes mistake even despite all his wisdom, we realize that assigning the righteous leader is only possible when assigned by God, who is the only One knowing about His creatures’ minds and thoughts.”

Imam then continued: “Saad, your enemy (the Sunni we talked about in the beginning of the story) claims that Prophet Mohammad took with him to the cave Abu-Bakr, because he wanted to save his life, but let Ali sleep in his place, because Ali’s life was not important.

Now ask him when you see him, “do you not believe that Prophet Mohammad said: After me, the caliphate will be thirty years and divided between four people, Abu-Bakr, Omar, Othman, and Ali?”

He would say: Yes.

Then ask him: “Then why didn’t Prophet take the other three also with him to the cave? Therefore, the Prophet did not care about those other three’s lives, because if he did, he would have taken all of them together!”

And when your enemy asked you if Omar and Abu-Bakr had converted to Islam out of free will or unwillingly, why didn’t you tell him they converted unwillingly? Because they consulted with Jews and had relations with them. Jews by what they had read in their scriptures, had told them about the emergence of the Prophet of Islam and his triumph over Arabs, and that Prophet’s triumph resembled the triumph of Bokhto-Nasr over Israelites long time ago.

So when Prophet Mohammad revealed his prophecy they pretended to be helping him and converted to Islam, hoping that when the conditions turns to their favor, they would also be given the leadership of a region or country, but when after a while they realized that they were not going to be given any position or financial improvement by Prophet (and that Islam is not about wealth and worldly pursuits), they plotted against him.

They ambushed on the night of Aghabah, covering their faces, hoping to attack Prophet and by frightening his camel get Prophet killed when knocking on the rocks. But by God’s help and wisdom, their plot was revealed and prophet changed his route.

They (Omar and Abu-Bakr) resemble Talhe and Zubayr. They pledged alliance with Ali AS (when people beseeched him to become their caliph after Othman), hoping to gain profit and position during Ali’s caliphate, but when they realized they were not going to have any, they rebelled against Ali AS (and started the Battle of Jamal).”

When our talk reached here, Imam Hasan Askari raised to prepare for Namaz, and Mahdi AS also raised with him. So I left the house, and went in search for Ahmad bin Ishaq. I found him coming to me crying.

I said: “Why are you crying? Where had you been?”

He replied: “I could not find the shirt Imam asked for.”

I said: “Don’t be desperate. Let’s go and tell Imam the truth.”

Ahmad went inside and came out smiling. I asked him: “what happened?”

He replied: “I saw the shirt spread by Mahdi AS on the floor.”

We thanked God and left. We stayed in the city a few more days, but whenever we visited Imam Hasan Askari, we did not see the child anymore.

On the last day when we went to say goodbye, Ahmad told Imam: “I feel so much despair now that I am leaving you. I hope that this would not be our last visit, and I would be able to see you soon.”

Imam Hasan Askari became sad and started crying, and told Ahmad: “Ahmad, do not pray for the impossible, because you will meet God in this journey.”

Ahmad became so disappointed and fainted. When he came round, he asked Imam: “Will you please at least give me give me a cloth so that I can bury it with myself and put in my grave?”

Imam gave Ahmad 13 dinars and told him: “spend this only for your death cloth.”

Saad then continues: “when we were on our way back, Ahmad was affected with fever, and became ill. We resided in a nearby residence place to let him rest. He told us to leave him alone at night, and we all went to our own chambers and slept. In the morning, when I opened my eyes, I saw Kafour, Imam Hasan’s servant. He consoled me and gave me his condolences, and said, “We washed and covered Ahmad, who was so dear to my master. It is now your turn to bury him.”

I rushed to Ahmad’s house and found him as Kafour had said. We buried him there. God bless him.


شیخ طبرسی در احتجاج خود چنین گفته است:

سعد بن عبداللَّه قمی اشعري گفته است:

به یک نفر ناصبی که از همه ناصبیها در مجادله قویتر بود دچار شدم . روزي هنگام مناظره به من گفت مرگ بر تو و هم مسلکانت باد ، شما رافضیها مهاجرین و انصار را مورد طعن قرار میدهید ، و محبّت پیغمبر را نسبت به آنان انکار میکنید ، و حال آنکه صدّیق (ابوبکر) بالاترین افراد اصحاب است که به اسلام سبقت جسته ، مگر نمی دانید که رسول اللَّه او را شب هجرت از ترس بر جان او ، با خود به غار برد چنانکه بر جان خود ترسان بود ، براي اینکه می دانست که او خلیفه و جانشین آن حضرت خواهد شد ، لذا خواست که جان او را مانند جان خود حفظ کند تا مبادا وضع دین بعد از خودش مختل شود ، در همان حال علی را در رختخواب خود قرار داد چون که میدانست اگر او کشته شود وضع اسلام مختل نمیگردد ، زیرا که از اصحاب بودند کسانی که جاي او را بگیرند لذا خیلی به کشته شدنش اهمیت نمی داد.

سعد میگوید : من جوابش را دادم ولی جواب ها دندان شکن نبود .

سپس گفت : شما رافضیان می گویید : اوّلی و دوّمی منافق بوده اند و به ماجراي لیلۀ العقبه استدلال می کنید.
آنگاه گفت : بگو ببینم آیا مسلمان شدن آنها از روي خواست و رغبت بود یا اکراه و اجباري در کار بود ؟

من در اینجا از جواب خودداري کردم ، چون که با خود اندیشیدم اگر بگویم از روي اجبار و اکراه مسلمان شدند که در آن هنگام هنوز اسلام نیرومند نشده بود تا احتمال این معنی داده شود ، و اگر بگویم از روي خواست و رغبت اسلام آوردند که ایمان آنها از روي نفاق نخواهد بود .

از این مناظره با دلی پردرد بازگشتم کاغذي برداشتم و چهل و چند مسئله اي که حلّ آنها برایم دشوار بود نوشتم و با خود چنین گفتم : این نامه را به نماینده مولی ابومحمد حسن بن علی عسکري علیه السلام – یعنی احمد بن اسحاق که ساکن قم بود – تسلیم کنم امّا وقتی سراغ او رفتم دیدم سفر کرده است به دنبال او مسافرت کردم تا اینکه او را یافتم و جریان را با او در میان گذاشتم.

احمد بن اسحاق به من گفت : بیا با هم به سامراء برویم تا از مولایمان حسن بن علی علیه السلام در این باره سؤال کنیم.

پس با او به سامراء رفتیم تا به درب خانه مولایمان رسیدیم و اجازه ورود خواستیم ، اجازه داده شد داخل خانه شدیم.

احمد بن اسحاق کوله باري داشت که با عباي طبري آن را پوشانده بود که در آن صد و شصت کیسه از پولهاي طلا و نقره بود و بر هر یک از آنها مهر صاحبش بود و چون چشممان به جمال حضرت ابومحمد الحسن بن علی علیه السلام افتاد دیدیم که صورتش مانند ماه شب چهارده میدرخشد و بر روي رانش کودکی نشسته که در حسن و جمال مانند ستاره است.

پس احمد بن اسحاق عبا و کوله بار را به نزد حضرت امام حسن عسکري علیه السلام است گشود پس آن حضرت نظري به کودك افکند و گفت : مهر از هدایاي شیعیان و دوستانت برگیر .

عرضه داشت : اي مولاي من آیا جایز است دست پاك به سوي هدایاي نجس و اموال پلید دراز شود ؟

آن حضرت به احمد بن اسحاق فرمود : آنچه در کوله بار هست بیرون آور تا حرام و حلال از هم جدا شود.

پس او کیسه اي را بیرون آورد ،

کودك گفت : این مربوط به فلان بن فلان از فلان محلّه قم است که شصت و دو دینار دارد از پول منزلی که فروخته و ارث از پدرش چهل و پنج دینار است و از پول هفت پیراهن چهارده دینار و اجرت سه دکان سه دینار .

مولاي ما فرمود : راست گفتی فرزندم حرام از آن را بیان کن.

کودك گفت : در این کیسه دیناري است که در فلان سال در ري سکه خورده ، نیمی از نقشش رفته و سه قطعه مقراض شده که وزن آنها یک دانق و نیم است حرام در این أموال همین مقدار است که صاحب این کیسه در فلان سال ، فلان ماه نزد نسّاجی که همسایه اش بود یک من و ربع پشم ریسیده شده داشت که مدّت زیادي بر آن گذشته بود ، پس آن را سارقی دزدید نسّاج به او ابلاغ کرد ولی او سخن نسّاج را نپذیرفت و به جاي آن به مقدار یک من و نیم پشم نرمتر از مال خودش که به سرقت رفته بود تاوان گرفت و سپس سفارش داد تا برایش پیراهنی از آن بافتند این دینار و آن مقراض شده ها از پول آن پیراهن است.

احمد بن اسحاق گره از کیسه گشود ، دینار و مقراض شده ها را همانطور که خبر داده بود در آن دید ،

سپس کیسه دیگري بیرون آورد .

آن کودك فرمود : این مال فلان بن فلان است از فلان محله قم ، پنجاه دینار در آن هست شایسته نیست براي ما که به آنها دست بزنیم.

احمد بن اسحاق گفت : چرا ؟

فرمود : به خاطر اینکه این دینارها از پول گندمی است که صاحب این پول با کشاورزانش قرار داد داشت ولی قسمت خودش را با پیمانه کامل برداشت و قسمت آنها را با پیمانه ناقص داد .

حضرت امام حسن علیه السلام فرمود : راست گفتی فرزندم .

سپس گفت : اي پسر اسحاق این کیسه را بردار و به صاحبانش گوشزد کن و آنها را سفارش نماي که به صاحبان اصلی برسانند که ما به آن نیاز نداریم .

آنگاه فرمود : پیراهن آن پیرزن را بیاور .

احمد بن اسحاق گفت : آن را – که در ساکی بوده – فراموش کرده ام.

آنگاه رفت تا آن را بیاورد ، که در این هنگام مولایمان حضرت امام حسن عسکری علیه السلام به من نظر افکند و فرمود : چه عجب اینجا آمدي ؟

عرضه داشتم : احمد بن اسحاق مرا تشویق کرد که به دیدار شما بیایم .

فرمود : پس سؤالاتی که داشتی چه شد؟

عرضه داشتم : به همان حال است اي مولاي من.

فرمود : از نور چشمم هر چه میخواهی بپرس – و به کودك اشاره کرد .
عرضه داشتم : اي سرور و مولی زاده ما ، براي ما روایت شده است که پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم طلاق همسران خود را به امیرالمؤمنین علیه السلام واگذار کرده بود به طوري که روز جمل به عائشه پیغام داد که تو بر اسلام و اهل اسلام هلاکت وارد ساختی (و از مقامت سوء استفاده کردي( و فرزندانت را از روي جهل به نابودي کشاندي اگر از کارهایت دست برنداري تو را طلاق خواهم داد . اي مولاي من بفرمایید که معنی طلاق در اینجا چیست که رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم حکم آن را به امیرالمؤمنین واگذار کرده بود ؟

فرمود : خداوندِ پاك مقام همسران پیغمبر را بزرگ قرار داد و آنان را به شرافت مادران مؤمنین بودن افتخار بخشید ، آنگاه رسولخدا صلی الله علیه وآله وسلم به امیرمؤمنان فرمود : یا ابالحسن این شرافت تا وقتی براي آنها باقی است که بر اطاعت خداوند استوار بمانند پس هر کدامشان بعد از من خداي را معصیت کرد به اینکه علیه تو خروج نمود او را از همسري من بیرون ساز و افتخار مادر مؤمنین بودن را از او بگیر.

پس از آن گفتم : فاحشه مبیّنه چیست که اگر زن آن را مرتکب شود براي شوهر جایز است که در ایام عده هم او را از خانه خود بیرون راند ؟

فرمود : مساحقه است نه زنا زیرا که اگر زنا کرد حد را بر او جاري می سازند و اگر کسی خواست با او ازدواج کند اشکال ندارد و حدّي که بر او جاري شده مانع آن نیست ، ولی اگر مساحقه کرد؛ واجب است که سنگسار شود و سنگسار خواري است که هر کس را خداوند امر فرموده سنگسار کنند ، خوارش کرده لذا براي کسی روا نیست که به او نزدیک شود.

سپس گفتم اي زاده پیامبر : از قول خداي عزّ و جل به پیغمبرش موسی علیه السلام خبرم ده که میفرماید: فَاخْلَعْ نَعلَیْکَ اِنَّکَ بِالْوادِ المُقَدَّسِ طُوي (کفشهایت را بیرون ساز که تو در جایگاه مقدّس طوي هستی)

فقهاي فریقین چنین پندارند که نعلین هاي حضرت موسی از پوست مردار بوده ؟
فرمود : هر کس این حرف را بزند بر حضرت موسی افترا بسته ، و او را در نبوّتش جاهل پنداشته است ، زیرا که از دو حال خارج نبود که هر دو خطاست؛ یا اینکه نمازش با آن جایز بوده یا نه . اگر نماز جایز بوده پس در آن جایگاه نیز جایز بود که آن را پوشیده باشد هر چند که پاکیزه است .
و اگر نمازش جایز نبوده پس حضرت موسی باید حرام و حلال را نشناخته باشد و ندانسته باشد که با چه چیز میتوان نماز خواند و با چه چیز نمیشود و این کفر است.

گفتم : پس اي مولاي من تأویل این آیه را برایم بیان فرماي ؟

فرمود : حضرت موسی در وادي مقدّس بود که عرضه داشت : پروردگارا من محبّتم را نسبت به تو خالص ساختم و دلم را از غیر تو شستشو دادم ولی موسی نسبت به خانواده اش سخت علاقه مند بود پس خداوند متعال فرمود: فَاخْلَعْ نَعلَیْکَ یعنی اگر محبّت تو نسبت به من خالص و دلت از میل به غیر من خالی است پس محبّت خانواده ات را از قلبت بیرون کن.

عرضه داشتم : بفرمایید تأویل کهیعص چیست؟

فرمود : این حروف از خبرهاي غیبی است که خداوند بنده اش زکریّا را بر آن مطّلع ساخت سپس بر محمّد صلی الله علیه وآله وسلم آن را حکایت فرمود ، و آن چنین است که وقتی زکریّا از پروردگار خواست که نامهاي پنج تن را به او تعلیم کند خداوند جبرئیل را بر او نازل فرمود و به او نام آنان را آموخت پس هرگاه زکریّا ، نام محمّد و علی و فاطمه و حسن علیهم السلام را یاد میکرد همّ و غمّ و اندوه از او دور میشد ، ولی هر وقت حسین علیه السلام را یاد میکرد بغض گلویش را میفشرد ، و به نفس زدن می افتاد .
روزي به پیشگاه خداوند عرضه داشت : إلها چگونه است که وقتی نام چهار تن از اینان را یاد میکنم تسلّی خاطر مییابم و چون
حسین را یاد میکنم دیده ام گریان و ناله ام بلند میشود ؟ خداوند متعال جریان شهادت آن حضرت را به اطّلاع زکریّا رسانید و فرمود کهیعص: پس کاف نام کربلا است ، و ها هلاکت عترت پیغمبر ، و یا یزید است که ستم کننده بر حسین علیه السلام میباشد، و عین عطش حسین علیه السلام ، و صاد صبر اوست.

پس هنگامی که زکریّا این مطلب را شنید تا سه روز مسجدش را ترك نکرد و مردم را از ملاقات با خود ممنوع ساخت و به گریه و زاري پرداخت ، بر حسین میگریست و میگفت : خدایا آیا بهترین خلایقت را به سوگ فرزندش خواهی نشانید! پروردگارا آیا این مصیبت بزرگ را بر او وارد خواهی نمود! الهی آیا جامه عزا بر تن علی و فاطمه خواهی پوشاند! آیا غم این مصیبت را به ساحت آنها خواهی رساند!
آنگاه می گفت : به من فرزندي روزي کن که چشمم در سنّ پیري به او روشن و محبّتش در دلم فتنه انگیزد سپس مرا نیز در غم از دست دادنش بنشان چنانکه محمد حبیب خود را در سوگ فرزندش خواهی نشاند .
خداوند یحیی را به وي داد ، و پس از آن به شهادت او سوگوارش ساخت و مدّت حمل یحیی شش ماه بود همچنان که مدّت حمل حسین علیه السلام. (شهادت حضرت یحیی مانند امام حسین با بریده شدن سر ایشان صورت گرفت!)

سپس گفتم : اي مولاي من بفرمایید : علّت چیست که مردم نمی توانند امام براي خودشان برگزینند ؟
فرمود : امام اصلاحگر یا فسادگر ؟
عرضه داشتم : اصلاحگر.
فرمود : آیا امکان دارد که فاسدي را انتخاب کنند در حالی که ندانند که در اندیشه او چه میگذرد ، فکر اصلاح دارد یا افساد ؟ گفتم : آري .

فرمود :همین است علّت که با دلیل روشنی براي تو بیان میکنم که عقل تو آن را بپذیرد .
عرضه داشتم : بفرمایید .
فرمود : بگو ببینم پیامبرانی که خداوند آنان را برگزیده ، و کتابهاي آسمانی بر ایشان نازل کرده ، و آنان را با وحی و عصمت تأیید فرموده و پیشوایان امم بودند ، از جمله موسی و عیسی با علم و اندیشه برجسته اي که داشتند امکان دارد منافقی را انتخاب کنند در حالی که گمان داشته باشند که مؤمن است ؟
گفتم : خیر.
فرمود : پس حضرت موسی کلیم اللَّه چگونه شد که با آن همه عقل و علم و نزول وحی بر او ، هفتاد نفر از بزرگان قوم و وجوه لشکریانش کسانی که در ایمانشان و اخلاصشان تردید نداشت ، ولی در واقع منافقین را انتخاب کرده بود . خداوند متعال میفرماید:
وَ اخْتارَ مُوسی قَوْمَهُ سَبْعینَ رَجُلًا لمیقاتِنا (؛ و موسی هفتاد نفر از قوم خود را براي میقاتِ ما برگزید.)

ما که میبینیم شخصی که خداوند او را به نبوّت برگزیده ( موسی علیه السلام ) به جاي اصلح؛ افسد را انتخاب میکند می فهمیم که انتخاب کردن جایز نیست جز براي آنکه اسرار نهان و اندیشه هاي پنهان همه را میداند ، و نیز میفهمیم که انتخاب مهاجرین و انصار ارزشی ندارد ، بعد از آن که پیغمبران که میخواستند اهل صلاح را برگزینند ، انتخاب آنان بر اهل فساد واقع شد .

سپس فرمود : اي سعد خصم تو ادّعا میکند پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم برگزیده این امّت را با خود به غار برد چون که بر جان او میترسید همان طوري که بر جان خودش میترسید زیرا میدانست خلیفه بر امّت بعد از خودش اوست . چون لازمه مخفی شدن جز این نبود که او را با خود ببرد ، امّا علی را در جاي خود خوابانید چون که میدانست خللی که با کشته شدن ابوبکر وارد میشود با کشته شدن علی نیست چون افرادي هستند که بتوانند جاي او را پر کنند!

چنین پاسخ بده که مگر نه شما معتقدید که پیغمبر صلی الله علیه وآله وسلم فرمود : بعد از من خلافت سی سال است ، و خلافت را بر مدّت این چهار تن ابوبکر و عمر و عثمان و علی علیه السلام مخصوص گردانید ؟

خصم به ناچار جواب دهد : آري ،

به او بگو اگر این مطلب درست است ، پس چرا با یک خلیفه – فقط ابوبکر – به غار رفت و آن سه نفر دیگر را نبرد ؟

با این حساب معلوم میشود که پیغمبر آنان را سبک شمرده چون لازم بود که با ایشان همانطور رفتار میکرد که با ابوبکر ، پس چون این کار را نکرد در حقوق آنان سهل انگاري نموده ، و مهربانی از آنان دریغ داشته با اینکه واجب بود به ترتیب خلافتشان با ایشان هم مثل ابوبکر رفتار میکرد .

و امّا اینکه خصم به تو گفت : که آن دو نفر آیا از روي خواست و رغبت مسلمان شدند یا از روي اکراه ؟

چرا نگفتی : بلکه از روي طمع اسلام آوردند ، زیرا که آنان با یهود معاشرت داشتند و از برآمدن و پیروزي محمد صلی الله علیه وآله وسلم بر عرب باخبر بودند ، یهود از روي کتابهاي گذشته و تورات و ملاحم ، آنان را از نشانه هاي جریان حضرت محمد صلی الله علیه وآله وسلم آگاه میکردند و به ایشان میگفتند که تسلّط او بر عرب نظیر تسلّط بخت النصر است بر بنی اسرائیل با این فرق که او ادعاي پیغمبري نیز میکند ولی پیغمبر نیست.

پس هنگامی که امر رسول اللَّه صلی الله علیه وآله وسلم ظاهر گشت با او کمک کردند بر شهادت لا اله الا اللَّه و محمد رسول اللَّه به طمع اینکه وقتی اوضاع خوب شد ، و امور منظّم گردید ، فرمانداري و ولایت جایی هم به آنها برسد و چون از رسیدن به ریاست به دست آن حضرت مأیوس شدند با بعضی از همفکران خود همراه شدند تا در شب عقبه شتر پیغمبر صلی الله علیه وآله وسلم را رم بدهند و شتر در آن گردنه هولناك حضرت را بیفکند و کشته شود و صورتشان را پوشاندند مثل دیگران ولی خداوند پیغمبرش را از نیرنگ آنان ایمن قرار داد و حفظ کرد و نتوانستند آسیبی برسانند.

آن دو نفر حالشان نظیر طلحه و زبیر است که آمدند و با علی علیه السلام بیعت کردند به طمع اینکه هر کدامشان فرماندار یک استان بشوند ، امّا وقتی مأیوس شدند بیعت را شکستند ، و علیه آن حضرت قیام کردند ، تا اینکه عاقبت کارشان بدانجا کشید که عاقبت کار افرادي است که بیعت را بشکنند .

سخن که به اینجا رسید مولایمان امام حسن بن علی علیه السلام براي نماز برخاست ، قائم علیه السلام نیز با او برخاست و من از خدمتشان بازگشتم و به جستجوي احمد بن اسحاق برآمدم که دیدم گریان به نزدم آمده.
گفتم : چرا معطّل شدي؟ و چرا گریه میکنی ؟
گفت : پیراهنی که مولایم مطالبه فرمود نیافتم.
گفتم : ناراحت مباش برو به حضرت خبر بده.
پس بر حضرت داخل شد و برگشت در حالی که با تبسّم بر محمّد و آل محمّد درود میفرستاد.
گفتم : چه خبر است ؟
گفت دیدم پیراهن زیر پاي مولایم گسترده است ، پس حمد الهی را بجاي آوردیم ، و پس از آن روز چند روزي هم به خانه مولایمان میرفتیم ولی آن کودك را نزد حضرت نمیدیدیم .
چون روز وداع و خداحافظی رسید من و احمد بن اسحاق بر آن حضرت وارد شدیم ، احمد بن اسحاق به پاخاست و عرضه داشت : اي فرزند پیغمبر خدا ، رفتن نزدیک و غصّه مان زیاد است از درگاه خداوند میخواهیم که درود خود را بر جدّت محمّد مصطفی و پدرت حضرت مرتضی و مادرت حضرت سیدة النساء و دو سرور جوانان بهشت عمو و پدرت و امامان پاکیزه بعد از ایشان از پدرانت بفرستد ، و نیز درود و صلوات خود را بر تو و فرزندت قرار دهد ، و از خدا میخواهیم که آستانه ات بلند و دشمنانت پست و زبون گردند ، و خدا نکند که این آخرین دیدارمان با شما باشد .

چون سخن احمد بن اسحاق به اینجا رسید حضرت متأثر شد بطوري که اشک از دیدگانش جاري گشت ، سپس فرمود : اي ابن اسحاق دعاي خود را از حدّ مگذران که تو در این سفر خداي را ملاقات خواهی کرد.

احمد بن اسحاق تا این سخن را شنید بیهوش افتاد ، و چون به هوش آمد عرضه داشت : تو را به خدا و حرمت جدّت قسم میدهم که به پارچه اي مفتخرم نمایی تا آن را کفن خود قرار دهم ؟

مولاي ما دست زیر مسند خود برد و سیزده درهم بیرون آورد و فرمود : این را بگیر و غیر از این را براي خودت مصرف مکن و آنچه خواستی محروم نخواهی شد البته خداوند اجر نیکوکاران را ضایع نخواهد کرد .

سعد ادامه میدهد :چون برگشتیم در بین راه سه فرسنگ به حُلوان مانده احمد بن اسحاق تب کرد و بیماري سختی گرفت که از زندگی دست شست و هنگامی که وارد حُلوان شدیم در یکی از کاروانسراهاي آن فرود آمدیم ، احمد بن اسحاق یکی از همشهریانش را که مقیم حلوان بود نزد خود خواند و سپس به ما گفت : امشب از نزد من بیرون روید و مرا تنها بگذارید ، هر کدام از ما به خوابگاه خود رفت.

نزدیک صبح فکري به سرم زد چون چشم گشودم کافور، خادمِ مولایم امام حسن علیه السلام را دیدم که میگفت : خداوند اجر شما را در این مصیبت زیاد کند ، و برایتان این فاجعه را جبران نماید ، ما از غسل و کفن رفیق شما فراغت یافتیم ، شما براي دفن او برخیزید ، زیرا که او مقامش نزد سرور شما از همه تان گرامیتر است.

سپس از چشم ما غایب شد، و ما با گریه بر جنازه احمد بن اسحاق حاضر شدیم و حقّ او را ادا کردیم و مراسم او را به پایان رساندیم ، خدا رحمتش کند.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: